Stoomgemaal Teylingens uit 1871 is een bijzonder stukje industrieel erfgoed. Het monumentale gemaal, gelegen aan de Kamerikse Wetering, heeft tegenwoordig vooral een historische en educatieve waarde. Stoomgemaal Kamerik – Teylingens is het enige overgebleven gemaal in Nederland met een compound-stoommachine die direct de centrifugaalpomp aandrijft. Het rijksmonument wordt beheerd door vrijwilligers van de Stichting Watererfgoed Groot Woerden, maar is eigendom van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. De enthousiaste erfgoedvrijwilligers willen de installatie weer op stoom laten draaien.
Het waterschap wilde na de recente plaatsing van een stoomketel zeker weten dat het gemaal veilig gebruikt en bezocht kan worden. Hiervoor schakelde het Den Boer CCI in voor het uitvoeren van een veiligheidsanalyse in de vorm van een Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).
Binnen dit project bracht Den Boer CCI de actuele veiligheidsrisico’s van het stoomgemaal zorgvuldig in kaart. De analyse richtte zich op het volledige terrein: het gemaalgebouw met de technische installaties, de stookruimte, machineruimte, werkplaats, schoorsteen, buitenruimte en de kolenloods die wordt gebruikt als bezoekers- en vergaderruimte. Door middel van een locatiebezoek, visuele inspectie en bureauonderzoek is gekeken naar de staat van het object, het gebruik van de installatie en mogelijke risico’s voor gebruikers, vrijwilligers, onderhoudspersoneel en bezoekers.
Bij de uitvoering is onder meer gekeken naar wettelijke vereisten en relevante richtlijnen, waaronder de Machinerichtlijn, de Richtlijn Arbeidsmiddelen, het Besluit bouwwerken leefomgeving en de Arbo-catalogus van de Unie van Waterschappen. De risico’s zijn beoordeeld aan de hand van thema’s zoals gevaarlijke stoffen, besloten ruimten, struikelen, uitglijden en vallen, knellen, pletten en snijden, explosieveiligheid en alleen werken. Ook de vernieuwde technische situatie, met onder andere de stoomketel, automatisering, rookgasafvoer, veiligheidsafsluiters en bewegende machinedelen, is meegenomen in de beoordeling.
Het resultaat is een heldere RI&E voor de gebruiksfase, inclusief inzicht in risico’s en beheersmaatregelen. Daarmee hebben Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de Stichting Watererfgoed Groot Woerden een praktische basis om het stoomgemaal verantwoord te beheren, de veiligheid van gebruikers en bezoekers te borgen en het erfgoed op een veilige manier toegankelijk te houden. Zo draagt Den Boer CCI bij aan het behoud én veilig gebruik van een uniek historisch rijksmonument.
Het gemaal is veilig te bezoeken dankzij de vrijwilligers van de Stichting Watererfgoed Groot Woerden.
